अमेरिकन बॉण्ड्स कोणत्या देशांकडे सर्वाधिक?

जाणून घ्या भारताचा कितवा क्रमांक आहे

त. भा. वृत्तसंस्था

नवी दिल्ली : एखाद्या देशाकडे किती अमेरिकन ट्रेझरी बॉण्ड्स आहेत, यावरून त्या देशाच्या अर्थव्यवस्थेची ताकद आणि अमेरिकन सुरक्षेवरील विश्वास दिसून येतो. तुम्हाला माहित आहे का की कोणत्या देशाकडे सर्वाधिक यूएस ट्रेझरी बॉण्ड्स आहेत? आणि या बाबतीत भारताची हिस्सेदारी किती आहे? आकडेवारी जाणून घेण्यापूर्वी, तुम्ही हे समजून घेतले पाहिजे की यूएस ट्रेझरी बॉण्ड्स काय आहेत, आणि इतर देश ते का खरेदी करतात.

अमेरिकन ट्रेझरी बॉण्डचा अर्थ काय आहे?

हे अमेरिकन सरकारने जारी केलेले दीर्घकालीन कर्ज रोखे आहेत. जसे तुम्ही कोणत्याही कंपनीचे बॉण्ड्स खरेदी करता, त्याचप्रमाणे अमेरिकन सरकारही स्वत:चे बॉण्ड्स जारी करते. ते खरेदी करणे म्हणजे अमेरिकेला पैसे उधार देणे. म्हणजेच, यूएस ट्रेझरी बॉण्ड्समध्ये गुंतवणूक करून अमेरिकेला पैसे उधार देणे. अमेरिका तो पैसा पायाभूत सुविधांचा विकास, संरक्षण, अर्थव्यवस्थेतील सुधारणा यांसारख्या अनेक अत्यावश्यक गरजांसाठी वापरते. कर्जाच्या बदल्यात व्याज दिले जाते. जेव्हा बॉण्डचा मुदतपूर्ती कालावधी पूर्ण होतो, तेव्हा संपूर्ण रक्कम त्या देशाला परत केली जाते. आतापर्यंत अमेरिकेने कोणत्याही देशाचा पैसा जप्त केलेला नाही. त्यामुळे याला एक सुरक्षित गुंतवणूक म्हणूनही पाहिले जाते. हे बॉण्ड्स अमेरिकन सिक्युरिटीजसह येतात, ज्यात डिफॉल्टचा धोका जवळजवळ शून्य असतो. हे सुरक्षित असल्यामुळे भारत सरकारनेही त्यात गुंतवणूक केली आहे.

कोणत्या देशाकडे सर्वाधिक अमेरिकन ट्रेझरी बॉण्ड्स आहेत?

भारताकडे किती अमेरिकन बॉण्ड्स आहेत?

भारताकडे अंदाजे 190.4 अब्ज डॉलर्स किमतीचे यूएस बॉण्ड्स आहेत. चीनप्रमाणेच भारतानेही आपली गुंतवणूक कमी केली आहे. परकीय गुंतवणुकीच्या बाबतीत भारत पहिल्या 10 देशांमध्ये नसला तरी, तो पहिल्या 15 देशांमध्ये आहे. यूएस बॉण्ड्समधील गुंतवणूक कमी होत आहे.

गुंतवणूक कमी करण्याकडे कल

चीन, भारतासारखे अनेक देश आता यूएस बॉण्ड्समधील आपली गुंतवणूक कमी करत आहेत. यामागील एक कारण म्हणजे जगभरातील मध्यवर्ती बँकांनी सोन्याची खरेदी वाढवली आहे. परंतु दुसरे कारण असे आहे की, 2022 साली अमेरिकेने रशियावर लादलेल्या निर्बंधांमुळे सुमारे 300 अब्ज डॉलर्स किमतीचे बॉण्ड्स गोठवले होते.

भारताची योजना

यानंतर जगातील अनेक देशांना भीती आहे की, जर अमेरिकेने त्या देशासोबत वाद सुरू केला, तर अमेरिका या बॉण्डचा शस्त्र म्हणून वापर करू शकते. भारतीय रिझर्व्ह बँक देखील आपल्या परकीय चलन साठ्यात विविधता आणत आहे. ज्याअंतर्गत अमेरिकन ट्रेझरी बॉण्ड्सची संख्या कमी करण्याबरोबरच सोन्यामधील गुंतवणूक वाढवली जात आहे.

यादीत कोण आहे आघाडीवर

या यादीत जपान पहिल्या क्रमांकावर आहे. ज्याची परकीय गुंतवणूक 1225 अब्ज डॉलर्स आहे. दुसऱ्या क्रमांकावर चीन होता, पण आता युनायटेड किंगडमने (यूके) स्थान मिळवले आहे. यूकेकडे अंदाजे 895 अब्ज डॉलर्स किमतीचे यूएस बॉण्ड्स आहेत. तिसऱ्या क्रमांकावर चीन आहे, ज्याच्याकडे 694 अब्ज डॉलर्स किमतीचे बॉण्ड्स आहेत. चीनने गेल्या काही वर्षांत आपली परकीय गुंतवणूक कमी केली आहे.