गरिबी निर्मूलनासाठी रोजगार द्यावा लागणार

जागतिक बँकेचे अध्यक्ष अजय बंगा: विकसनशील देशांमधील गरिबीसह अन्य विषयांवर सखोल भाष्य

वृत्तसंस्था, नवी दिल्ली

विकसनशील देशांमधील गरिबीचे निर्मूलन झालेच पाहिजे. ब्रोकरेज फर्म जिरोधाचे सीईओ निखिल कामत यांच्याशी झालेल्या संभाषणात जागतिक बँकेचे अध्यक्ष अजय बंगा यांनी जागतिक अर्थव्यवस्था, भारताची प्रगती आणि तरुणांच्या भविष्यावर सविस्तर चर्चा केली यातील काही मुद्दे पुढीलप्रमाणे.

गरिबी संपवण्याचा थेट मार्ग

माझा विश्वास आहे की श्रीमंतांकडून घेऊन गरिबांना देण्याऐवजी, आपण वैयक्तिक क्षमता वाढवली पाहिजे, म्हणजे जेणेकरून सर्वांची नावे वर येऊ शकतील. योग्य नियम आणि पायाभूत सुविधा निर्माण करणे हे सरकारचे काम आहे, तर रोजगार निर्माण करणे हे खासगी क्षेत्राचे, विशेषत: लहान आणि मध्यम उद्योगांचे काम आहे. नोकरी आता केवळ पैसा नाही, तर व्यक्तीमध्ये आत्मविश्वास आणि आशा देखील जिवंत राहण्यास मोठी मदत होते असे बंगा यांनी नमूद केले आहे.

भारताची सध्याची आर्थिक स्थिती आणि भविष्य

मी भारताच्या भविष्याबद्दल खूप आशावादी आहे. गेल्या 20-25 वर्षांत, भारताची पायाभूत सुविधांमध्ये रस्ते, बंदरे, वीज, पाणी यासह अन्य घटक पूर्णपणे बदलत आहेत. जेव्हा लोकांकडे मूलभूत सुविधा असतात आणि ते भविष्याबद्दल सकारात्मक असतात, तेव्हा उपभोग वाढतो. भारत सध्या अशा टप्प्यात आहे जिथे मध्यमवर्ग विस्तारत आहे. पायाभूत सुविधा, आरोग्य आणि शिक्षण हे समृद्धीचे सर्वात मजबूत आधारस्तंभ आहेत आणि भारत योग्य दिशेने वाटचाल करत आहे.

भारतीय अर्थव्यवस्थेत पर्यटन क्षेत्राची भूमिका

पर्वतांपासून ते समुद्रकिनाऱ्यांपर्यंत, भारतात उत्तम खाद्यपदार्थ आणि समृद्ध संस्कृती आहे. असे असूनही, येथे दरवर्षी 2 कोटींपेक्षा (20 दशलक्ष) कमी पर्यटक येतात. ही संख्या भारताच्या खऱ्या क्षमतेपेक्षा खूपच कमी आहे. जर आपण पर्यटनावर योग्य प्रकारे लक्ष केंद्रित केले, तर ते अर्थव्यवस्थेसाठी एक मोठे परिवर्तन घडवून आणू शकते असा दावाही अजय बंगा यांनी केला आहे.

जागतिक बँकेचे काम

जागतिक बँक ही केवळ कर्ज देणारी बँक नसून, 80 वर्षांचा अनुभव असलेली एक ‘ज्ञान बँक“ आहे. तिचे पाच मुख्य भाग आहेत. आयबीआरडी मध्यम-उत्पन्न असलेल्या देशांना कर्ज देते, तर आयडीए सर्वात गरीब देशांना अनुदान देते. आयएफसी खासगी क्षेत्रातील गुंतवणुकीला चालना देते आणि मिगा राजकीय जोखमींपासून संरक्षण देते. आम्ही दरवर्षी बाजारात सुमारे 120 अब्ज डॉलर्स (सुमारे 11 लाख कोटी रुपये) गुंतवतो. आमच्या ‘ट्रिपल-ए“ रेटिंगमुळे, आम्हाला बाजारातून स्वस्त दरात पैसा मिळतो.

गरिबी कमी करण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा सहभाग

जागतिक बँक 2030 पर्यंत 30 कोटी आफ्रिकन लोकांना वीज पुरवण्याचे लक्ष्य का ठेवत आहे? गावांमध्ये अशी क्लिनिक्स उभारली जात आहेत जिथे एक नर्स एआयच्या मदतीने रोगांचे निदान करू शकते, जे पूर्वी फक्त एक वरिष्ठ डॉक्टरच करू शकत होते. बँक कमी शिकलेल्या शेतकऱ्यांच्या हातात तंत्रज्ञान देत आहे जेणेकरून ते पिकांचे रोग ओळखू शकतील आणि फक्त 25 रुपयांमध्ये योग्य कीटकनाशके खरेदी करू शकतील.

एआय आणि नोकऱ्या

विकसित देशांमध्ये, ‘बिग एआय“ हे सेवा क्षेत्र आणि कोडिंगसाठी एक आव्हान असू शकते, परंतु भारतासारख्या देशांसाठी ‘स्मॉल एआय“ एक वरदान ठरणार असल्याचे जागतिक बँकेचे अध्यक्ष अजय बंगा यांनी स्पष्ट केले आहे.