‘होर्मुझचे संकट; भारताची वेगळी योजना?

अमेरिका-आफ्रिकेतून कच्चे तेल खरेदी करण्याची तयारी

नवी दिल्ली :

भारतीय रिफायनर्स पश्चिम आफ्रिका, ओमान आणि अमेरिकेसह होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यासाठी पर्यायी मार्गांना प्राधान्य देत असल्याची माहिती आहे. दरम्यान, पश्चिम आशियातील वाढत चाललेल्या संकटामुळे, भविष्यात वेगळा विचार सुरु असल्याची माहिती आहे. रिफायनरीतील एका अधिकाऱ्याने नाव न सांगण्याच्या अटीवर सांगितले की, ‘होर्मुझची सामुद्रधुनी पहिल्यांदाच रोखण्यात आली आहे. सध्या उच्च जोखमीमुळे जहाजे या मार्गावरून जात नाहीत. आमची तात्काळ योजना म्हणजे स्त्राsतांमध्ये विविधता आणणे आणि होर्मुझमधून न जाणारे कच्चे तेल खरेदी करणे.’ पाश्चात्य देशांनी अलिकडेच लादलेल्या निर्बंधांमुळे, अशा शिपमेंटच्या प्रमाणात मोठी वाढ झाली आहे. भारतातील तेल विपणन कंपन्या देखील त्यांचा अंदाजे 25 दिवसांचा साठा वापरतील अशी अपेक्षा आहे.

भारताच्या तेल मंत्रालयाने सोमवारी सांगितले की देशातील प्रमुख पेट्रोलियम उत्पादनांची उपलब्धता आणि उपलब्धता सुनिश्चित करण्यासाठी सर्व आवश्यक पावले उचलली जातील. पश्चिम आशियातील चालू भू-राजकीय घडामोडी लक्षात घेता, पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाने सरकारी आणि सरकारी मालकीच्या ऊर्जा कंपन्यांच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांसोबत कच्च्या तेल, एलपीजी आणि इतर पेट्रोलियम उत्पादनांच्या पुरवठ्याच्या परिस्थितीचा आढावा घेतला. मंत्रालयाने वर एका पोस्टमध्ये ही माहिती दिली.

इंडियन ऑइल कॉर्पोरेशन लिमिटेड, भारत पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन लिमिटेड, हिंदुस्तान पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन लिमिटेड, रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेड आणि भारताच्या तेल मंत्रालयाला पाठवलेल्या प्रश्नांची उत्तरे लेखनाच्या वेळेपर्यंत मिळालेली नाहीत.

नुसार येस सिक्युरिटीजच्या अंदाजानुसार, पश्चिम आशियातील संकटामुळे भारतासाठी गंभीर ऊर्जा सुरक्षेचा धोका निर्माण झाला आहे कारण देशाच्या द्रवीकृत पेट्रोलियम गॅस (एलपीजी) पुरवठ्यापैकी सुमारे 83 टक्के, कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यापैकी सुमारे 51 टक्के आणि द्रवीकृत नैसर्गिक वायू (एलएनजी) आयातीपैकी 56 टक्के होर्मुझशी जोडलेल्या मार्गांनी मिळवले जाते.

सोमवारी इराणने अमेरिका आणि इस्रायलच्या नेतृत्वाखालील लष्करी हल्ल्यांना प्रत्युत्तर दिल्याने पश्चिम आशियात तणावात तीव्र वाढ झाली. सोमवारी सुरुवातीच्या व्यापारात कच्च्या तेलाच्या किमती सुमारे 80 डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत वाढल्या,

ज्या सुमारे 72 डॉलर प्रति बॅरल होत्या. दुसऱ्या अधिकाऱ्याने सांगितले की, शिपिंग कंपन्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून बाहेर पडण्याचा प्रयत्न करत आहेत, त्यामुळे पश्चिम आशियातून येण्राया वस्तूंना भारतीय किनाऱ्यावर पोहोचण्यासाठी केप ऑफ गुड होपमधून लांब मार्ग स्वीकारावा लागू शकतो.