स्पेसएक्सचा इतिहासातील सर्वात मोठा आयपीओ : संस्थापक एलॉन मस्क पहिले ट्रिलीयनियर

स्पेसएक्सचा इतिहासातील सर्वात मोठा आयपीओ : संस्थापक एलॉन मस्क पहिले ट्रिलीयनियर

स्पेसएक्स ही एलॉन मस्क यांची कंपनी इतिहासातील सर्वात मोठ्या आयपीओसह सार्वजनिक झाली, ज्यामुळे एलॉन मस्क जगातील पहिले ट्रीलिनियर झाले. ही एक आश्चर्यचकित करणारी घटना आहे. स्पेसएक्सच्या या आयपीओ मुळे या अभूतपूर्व आणि ऐतिहासिक घटनेमुळे अंतराळ उद्योग कदाचित कधीही पूर्वीसारखा राहणार नाही हे नक्की.

स्पेसएक्सचा हा इतिहासातील जगातील सर्वात मोठा आयपीओ आहे आणि याचा काही गुंतवणूकदार, कर्मचारी आणि अर्थातच एलॉन मस्क यांना मोठा फायदा होणार आहे. स्पेसएक्सने गेल्या काही वर्षांपासून मीडिया, गुंतवणूकदार आणि जनतेचे लक्ष वेधून घेतले आहे. कंपनीच्या पुनर्वापरयोग्य रॉकेट लॉन्चेसमुळे आणि तिच्या स्टारलिंक उपग्रह नेटवर्कच्या वाढीमुळे आणि अर्थातच तिचे संस्थापक व सीईओ एलॉन मस्कमुळेही. पण स्पेसएक्सच्या गेल्या 24 वर्षांच्या इतिहासात, अनेकांच्या मते भव्यदिव्य सादर केले जावे असे फारसे काहीही नव्हतं. सगळ्यांना रस दिसत होता कदाचित आयपीओच्या प्रचंड आकारामुळे. कंपनीने आपले 555.6 मिलियन शेअर्स प्रत्येकी 135 डॉलरमध्ये मूल्यवान करून 75 अब्ज डॉलर मार्केटमधून गोळा केले. ज्यामुळे हा इतिहासातील सर्वात मोठा आयपीओ ठरला आणि मस्क जगातील पहिले ट्रिलिनियर झाले. या विक्रमी आणि ऐतिहासिक कामगिरीमुळे स्पेसएक्स जगातील पाचवी सर्वात मौल्यवान कंपनी बनली, इतिहासातील सर्वात मोठ्या आयपीओने 85.7 अब्ज डॉलरची कमाई करून विक्रम प्रस्थापित केला.  एलॉन मस्कने नॅस्डॅकद्वारे प्रसारित सुरूवातीच्या समारंभात सांगितले होते की हे खरंच विश्वास ठेवायला कठीण आहे की स्पेसएक्स या लहान कंपनीला, जी एल सेगुंडो मधील एका गोदामात सुरू झाली होती, आता इतिहासातील सर्वात मोठ्या आयपीओसह सार्वजनिक केले जात आहे. स्पेसएक्सचा हा आयपीओ व्यावसायिक अंतराळ क्षेत्रांच्या भवितव्याला आणि सामर्थ्याला ऊर्जा देऊ शकतो.’ स्पेसएक्सचा आयपीओ उद्योग आणि आर्थिक बाजारांसाठी एक महत्त्वाचा क्षण आहे. यातून एलॉन मस्कने जे केलं ते म्हणजे सरकार ग्राहक म्हणून असताना व्यावसायिक बाजारपेठा अविश्वसनीय उंचींवर वाढू शकतात हे दाखवलं. स्पेसएक्सने फक्त व्यावसायिक अंतराळ सेवांसाठी खास गुंतवणूक साधने असू शकतात हे दाखवून दिले आहे. गुंतवणूकदार लॉन्च सेवांपासून पृथ्वी निरीक्षण आणि चंद्र सेवा, अगदी नवीन अंतराळबंदरांपर्यंतच्या गोष्टींवर लक्ष केंद्रित करणाऱ्या कंपन्यांना समर्थन देऊ शकतात.

स्टारलिंक

लो-अर्थ ऑर्बिट ब्रॉडबँड उपग्रहांची संख्या आता 7000 पेक्षा जास्त उपग्रहांनी वाढली आहे. स्टारलिंक 100 हून अधिक देशांमध्ये घरगुती, समुद्री, विमानचालन, उद्योग आणि सरकारी ग्राहकांना सेवा पुरवते. हे स्पेसएक्स उद्योजकतेचे मुख्य महसूल आणि नफा निर्माण करणारे आहे आणि त्याची पुनरावृत्ती सबक्रिप्शन मॉडेल ही कंपनीच्या प्रीमियम मूल्यमापनाची मूलभूत आधार आहे. स्पेसएक्सकडे नासाबरोबर कमर्शियल क्रू, एचएलएस, सीएलपीएस आणि संरक्षण विभागाद्वारे राष्ट्रीय सुरक्षा प्रक्षेपण, स्टारशील्ड हे लष्करी ग्राहकांसाठी स्टारलिंकचा गुप्त आवृत्ती इत्यादींचे मोठे करार आहेत. सरकारी करार स्थिर आणि दीर्घकालीन महसूल प्रदान करतात.

स्टारशिप

पूर्णपणे पुनर्वापर करता येणारा सुपर-हेवी लिफ्ट वाहन सेवा पुरवणे ही स्पेसएक्सची दीर्घकालीन खासियत राहिली आहे. पूर्ण कार्यक्षमतेने, स्टारशिप ऑर्बिटवर पोहोचण्याचा खर्च फाल्कन 9 च्या तुलनेत आणखी कमी करण्यासाठी स्पेसएक्सने नवे डिझाइन केलेले आहेत, जे पॉइंट-टू-पॉइंट पृथ्वी ट्रान्सपोर्ट, स्टारलिंक न् 3 मेगा-डिप्लॉयमेंट्स, चंद्र आणि मंगळ मोहिमा, आणि संभाव्यत: अंतराळ-आधारित उत्पादन सक्षम करते. या नाविन्यपूर्ण निर्मितीने अंतराळात गुंतवणुकीसाठी एक निर्णायक क्षण स्पेसएक्सने साध्य करून विक्रमी कामगिरी केली आहे.

प्रा. डॉ. गिरीश नाईक