Kolhapur News | महागाईचा 'रडार' आता गावागावात; इंधन आणि खतांच्या दरवाढीची शेतकऱ्यांना भीती
युद्ध दूर देशात… पण महागाईचा फटका गावागावात
कळंबा (सागर पाटील ) : जगाच्या एका टोकाला सुरू असलेल्या युद्धामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेत अनिश्चिततेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतील घडामोडींचा परिणाम थेट भारतासह अनेक देशांवर होऊ शकतो, अशी चर्चा सुरू आहे. कोल्हापूर जिल्ह्यात सध्या पेट्रोल-डिझेलचे दर स्थिर असले तरी ग्रामीण भागात भविष्यातील महागाई, शेती खर्च आणि खतांच्या दराबाबत चिंता व्यक्त होत असल्याचे चित्र दिसून येत आहे.
जिल्ह्यातील ग्रामीण भागात शेती हा प्रमुख व्यवसाय आहे. त्यामुळे इंधनाचे दर, खतांचे दर आणि शेतीसाठी लागणाऱ्या इतर वस्तूंच्या किमती या शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाच्या ठरतात. ट्रॅक्टर, पंपसेट, मशागत तसेच पिकांची वाहतूक करण्यासाठी डिझेलचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. त्यामुळे इंधनाचे दर वाढले तर त्याचा थेट परिणाम शेतीच्या उत्पादन खर्चावर होतो, अशी भीती अनेक शेतकरी व्यक्त करत आहेत.
सध्या कोल्हापूर जिल्ह्यात पेट्रोलचे दर सुमारे शंभरी पार आहे तर डिझेलचे दर सुमारे शंभरीच्या उंबरठ्यावर आसपास आहेत. अलीकडील काळात दरात मोठी वाढ झालेली नसली तरी आधीपासूनच इंधन महाग असल्याने शेती आणि वाहतुकीचा खर्च वाढलेला दिसून येतो. भविष्यात जागतिक परिस्थिती अधिक बिघडल्यास इंधन दरात वाढ होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही, अशीही चर्चा काही ठिकाणी ऐकायला मिळत आहे.
शेतीसाठी लागणाऱ्या खतांच्या किमती ह्या देखील ग्रामीण भागातील महत्त्वाचा मुद्दा ठरत आहे. अनेक खतांचे कच्चे पदार्थ परदेशातून आयात केले जात असल्याने जागतिक बाजारातील चढ-उताराचा त्यावर परिणाम होण्याची शक्यता असते. मागील काही वर्षांत बियाणे, खते आणि कीटकनाशकांचा खर्च वाढत चालला आहे. त्यामुळे शेती करणे दिवसेंदिवस अधिक खर्चिक होत असल्याची भावना ग्रामीण भागातून व्यक्त होत आहे.
कोल्हापूर जिल्हा हा कृषिप्रधान जिल्हा म्हणून ओळखला जातो. ऊस, भाजीपाला, धान्य तसेच दुग्ध व्यवसाय हे येथे मोठ्या प्रमाणावर केले जातात. या सर्व व्यवसायांसाठी वाहतूक हा महत्त्वाचा घटक असतो. गावातून शहरात दूध, भाजीपाला किंवा इतर कृषी उत्पादने नेण्यासाठी ट्रक, टेम्पो किंवा इतर वाहनांचा वापर करावा लागतो. त्यामुळे डिझेलच्या दराचा परिणाम वाहतूक खर्चावर होतो.
वाहतूक खर्च वाढल्यास त्याचा परिणाम शेवटी बाजारभावावर होतो. भाजीपाला, धान्य आणि इतर वस्तूंच्या किमतीत वाढ होण्यामागे वाहतूक खर्च हा एक महत्त्वाचा घटक असल्याचे अनेक व्यापाऱ्यांचे म्हणणे आहे. त्यामुळे ग्रामीण भागातील शेतकरी आणि व्यापारी दोघेही जागतिक परिस्थितीकडे लक्ष ठेवून आहेत.
ग्रामीण बाजारपेठेवरही महागाईची चर्चा सुरू आहे. किराणा दुकानदारांच्या मते, काही वस्तूंच्या घाऊक दरात चढ-उतार होत असल्यामुळे किरकोळ विक्रीतही बदल करावे लागतात. ग्राहकांकडूनही वाढत्या दरांबाबत नाराजी व्यक्त होत साध्यचे चित्र आहे.
अन्नधान्य, खाद्यतेल, पशुखाद्य तसेच इतर जीवनावश्यक वस्तूंच्या किमतीत होणाऱ्या बदलामुळे ग्रामीण नागरिकांचे घरगुती बजेट प्रभावित होत असल्याचे दिसून येत आहे. काही ठिकाणी नागरिकांनी खर्च कमी करण्याचा प्रयत्न सुरू केला असल्याचेही जाणवत आहे.
आजच्या जागतिक अर्थव्यवस्थेत एका देशातील घटना दुसऱ्या देशावर लवकर परिणाम करतात. आंतरराष्ट्रीय व्यापार, कच्च्या तेलाचे दर, खतांचा पुरवठा आणि वाहतूक व्यवस्था या सर्व गोष्टी एकमेकांशी जोडलेल्या आहेत. त्यामुळे परदेशातील युद्ध किंवा राजकीय तणाव यांचा परिणाम थेट किंवा अप्रत्यक्षपणे स्थानिक अर्थव्यवस्थेवर होऊ शकतो. सध्या परिस्थिती स्थिर असली तरी शेतकऱ्यांनी खर्चाचे नियोजन करणे आवश्यक आहे. आधुनिक शेती तंत्रज्ञानाचा वापर, पाण्याची बचत आणि उत्पादन खर्च कमी करण्याच्या पद्धतींचा अवलंब केल्यास शेतकऱ्यांना काही प्रमाणात दिलासा मिळू शकतो.
दरम्यान, ग्रामीण भागातील सध्या परिस्थिती पूर्णपणे चिंताजनक नसली तरी भविष्यात महागाई वाढण्याची शक्यता लक्षात घेऊन आर्थिक नियोजन करणे गरजेचे आहे. शेतकरी, व्यापारी आणि सामान्य नागरिक हे सर्वजण जागतिक परिस्थितीकडे लक्ष ठेवून आहेत.
एकूणच, परदेशात सुरू असलेल्या युद्धाचा थेट परिणाम सध्या कोल्हापूर जिल्ह्यात दिसत नसला तरी भविष्यातील महागाई आणि शेती खर्चाबाबत ग्रामीण भागात चर्चा सुरू झाली आहे. जागतिक घडामोडींचा परिणाम आता युद्ध दूर देशा पण महागाईचा फटका गावागावात पोहोचू शकतो, याची जाणीव ग्रामीण नागरिकांनाही होत असल्याचे चित्र दिसून येत आहे.