नोव्हेंबरमध्ये औद्योगिक उत्पादन सर्वात वेगाने वाढले

मागील 25 महिन्यांतील स्थिती : उत्पादन आणि खाणकामाचा परिणाम

नवी दिल्ली :

राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालयाच्या आकडेवारीनुसार, नोव्हेंबर 2023 मध्ये औद्योगिक उत्पादन निर्देशांक (आयआयपी) 11.9 टक्के इतका उच्चांक नोंदवण्यात आला. खाणकाम आणि उत्पादन क्षेत्रातील चांगल्या कामगिरीमुळे नोव्हेंबरमध्ये देशाच्या औद्योगिक उत्पादनाचा विकास दर 6.7 टक्के या 25 महिन्यांच्या उच्चांकावर पोहोचला. गेल्या वर्षी नोव्हेंबरमध्ये तो 5 टक्क्यांनी वाढला होता आणि या वर्षी ऑक्टोबरमध्ये औद्योगिक उत्पादनाचा सुधारित विकास दर 0.5 टक्के होता.

राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालयाच्या आकडेवारीनुसार, नोव्हेंबर 2023 मध्ये आयआयपी 11.9 टक्क्यांच्या उच्चांकावर नोंदवण्यात आला. सणासुदीच्या हंगामापूर्वी देशात मागणी आणि वापर वाढविण्यासाठी अनेक ग्राहकोपयोगी वस्तूंवरील वस्तू आणि सेवा कर (जीएसटी) दर कमी करण्यात आले होते, ज्यामुळे उत्पादन ऑर्डरमध्ये वाढ झाली. यासोबतच, राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालयाने ऑक्टोबर 2025 साठी औद्योगिक उत्पादन वाढीचा आकडा 0.4 टक्क्यांवरून 0.5 टक्के केला आहे.

औद्योगिक उत्पादनात 78 टक्के वाटा असलेल्या उत्पादन क्षेत्राची नोव्हेंबर 2025 मध्ये 8 टक्क्यांनी वाढ झाली, जी गेल्या वर्षीच्या याच महिन्यात 5.5 टक्क्यांवरून वाढली. खाण क्षेत्राचे उत्पादनही नोव्हेंबरमध्ये 5.4 टक्क्यांनी वाढले तर नोव्हेंबर 2024 मध्ये या क्षेत्राचे उत्पादन 1.9 टक्क्यांनी वाढले. परंतु गेल्या महिन्यात वीज क्षेत्राची कामगिरी कमकुवत राहिली. नोव्हेंबरमध्ये वीज उत्पादनात 1.5 टक्क्यांची घट झाली, तर गेल्या वर्षीच्या याच कालावधीत 4.4 टक्क्यांनी वाढ झाली होती.

नोव्हेंबरच्या आयआयपी डेटामधील सुधारणा दर्शवते की औद्योगिक क्रियाकलाप वाढत आहेत, विशेषत: उत्पादन आणि खाणकाम यासारख्या प्रमुख क्षेत्रांमध्ये. चालू आर्थिक वर्षाच्या एप्रिल-नोव्हेंबर या कालावधीत, देशाचे औद्योगिक उत्पादन 3.3 टक्क्यांनी वाढले आहे, जे गेल्या वर्षीच्या याच कालावधीत 4.1 टक्के होते. नोव्हेंबरमध्ये उत्पादन क्षेत्रातील 23 पैकी 20 उद्योग गटांच्या उत्पादनात वर्षानुवर्षे सकारात्मक वाढ नोंदवण्यात आली.

आयसीआरएच्या मुख्य अर्थशास्त्रज्ञ अदिती नायर म्हणाल्या, ‘काही उत्पादन क्षेत्रांमध्ये अमेरिकेच्या शुल्क आणि दंडांचा परिणाम दिसून येऊ शकतो, ज्यामुळे जीएसटी दरांमधील बदलाच्या सकारात्मक परिणामाचा परिणाम कमी होऊ शकतो.’ त्यांनी सांगितले की, दोन महिन्यांनंतर, डिसेंबर 2025 मध्ये विजेची मागणी वाढली आहे, ज्यामुळे त्या महिन्यात वीज उत्पादन वाढेल आणि हे आयआयपी वाढीसाठी एक सकारात्मक संकेत आहे.