नौदलाच्या ताफ्यात स्वदेशी ‘समुद्र रक्षक’

कोलकाता येथे ‘डीएससी ए-24’चे जलावतरण : पाचवे ‘डायव्हिंग सपोर्ट क्राफ्ट’ दाखल

वृत्तसंस्था

कोलकाता

भारतीय नौदलाने आत्मनिर्भर भारत आणि मेक इन इंडिया उपक्रमांतर्गत आणखी एक महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठला आहे. डायव्हिंग सपोर्ट क्राफ्ट (डीएससी) प्रकल्पातील पाचव्या आणि अंतिम जहाजाचे रविवारी कोलकाता येथील टिटागड शिपयार्डमध्ये जलावतरण करण्यात आले. नौदल परंपरा आणि समारंभिक प्रथांनुसार हा सोहळा मोठ्या थाटामाटात पार पडला. ‘डीएससी ए-24’ हे स्वदेशी बनावटीचे जहाज आपल्या सागरी सुरक्षेला नवी चालना देईल.

पाच डायव्हिंग सपोर्ट क्राफ्ट (डीएससी) प्रकल्पांतर्गत बांधण्यात आलेले पाचवे जहाज, ‘डीएससी ए-24’ (यार्ड-329) रविवार, 2 ऑगस्ट रोजी पश्चिम बंगालमधील कोलकाता येथील टिटागड येथे आयोजित एका समारंभात सेवेत दाखल करण्यात आले. नौदलाचे चीफ ऑफ कार्मिक व्हाईस अॅडमिरल गुरचरण सिंग यांच्या उपस्थितीत श्रीमती कमल सिंग यांनी जहाजाचे औपचारिकपणे लोकार्पण केले. या समारंभात भारतीय नौदल आणि टिटागड रेल सिस्टीम्स लिमिटेडचे (टीआरएसएल) वरिष्ठ अधिकारी, तसेच इतर मान्यवर उपस्थित होते.

नौदल परंपरेनुसार सोहळा संपन्न

भारतीय नौदलाच्या समृद्ध परंपरेनुसार, लष्करी सन्मान आणि विहित विधींनुसार जलावतरण सोहळा पार पडला. सोहळ्यादरम्यान, नौदल आणि टीआरएसएलच्या अधिकाऱ्यांनी प्रकल्पाच्या प्रगतीबद्दल आणि जहाजाच्या वैशिष्ट्यांबद्दल माहिती दिली.  डायव्हिंग सपोर्ट जहाजे मे. टिटागड रेल सिस्टीम्स लिमिटेड (टीआरएसएल), कोलकाता यांच्याद्वारे बांधली जात आहेत. डीएससी प्रकल्पांतर्गत बांधण्यात येत असलेली ही जहाजे भारतीय नौदलाच्या डायव्हिंग आणि पाण्याखालील सहाय्याशी संबंधित कार्यात्मक गरजा पूर्ण करण्यासाठी तयार करण्यात आली आहेत.

नौदल मानकांनुसार रचना-बांधकाम

या जहाजांची विस्थापन क्षमता अंदाजे 300 ते 400 टन आहे. ती दुहेरी-हल डिझाइन वापरून बांधली जात आहेत. या डिझाइनमुळे डेकचे क्षेत्रफळ वाढल्याने समुद्रातील स्थिरता सुधारते. इंडियन रजिस्टर ऑफ शिपिंगने निर्धारित केलेल्या नौदल मानके आणि नियमांनुसार या जहाजांची रचना आणि बांधकाम करण्यात आले आहे. यामुळे या जहाजांची सुरक्षितता, विश्वसनीयता आणि कार्यक्षम परिचालन क्षमता सुनिश्चित करण्यास मदत होईल. शिवाय, किनारी भागांमध्ये त्यांच्या तैनातीमुळे नौदलाच्या परिचालन क्षमता अधिक मजबूत होतील.

70 टक्के उपकरणे देशांतर्गत उत्पादित

‘डीएससी ए-24’सह या जहाजांमध्ये वापरण्यात येणारी जवळपास 70 टक्के मुख्य आणि सहायक उपकरणे देशांतर्गत उत्पादकांकडून खरेदी करण्यात आली आहेत. यामुळे देशात संरक्षण उत्पादन आणि स्वदेशी तंत्रज्ञानाला प्रोत्साहन देण्याच्या प्रयत्नांना बळकटी मिळते. डायव्हिंग सपोर्ट क्राफ्ट प्रकल्प हा भारत सरकार आणि संरक्षण मंत्रालयाच्या ‘आत्मनिर्भर भारत’ आणि ‘मेक इन इंडिया’ उपक्रमांनुसार स्वदेशी संरक्षण उत्पादनाच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे. देशांतर्गत उद्योगाच्या सहभागाने बांधलेली ही जहाजे, भारतीय नौदलाच्या वाढत्या स्वदेशी क्षमतांचेही प्रदर्शन करतात.