India Pakistan Dispute भर उन्हाळ्यात पाकिस्तानच्या तोंडचे पाणी पळणार... चिनाब नदीचे पाणी बोगद्याने वळवण्याची भारताची योजना
सिंधू पाणी करार (IWT) थांबवल्यापासून भारताने आणखी एक मोठे सामरिक आणि राजकीय पाऊल उचलले आहे. पाकिस्तानात वाहणाऱ्या चिनाब नदीवरील दोन मोठ्या प्रकल्पांवर वेगाने काम सुरू झाले आहे. यातील एक महत्त्वाचे पाऊल म्हणजे चिनाबचे पाणी वळवण्यासाठी हिमाचल प्रदेशात एका मोठ्या बोगद्याचे बांधकाम करणे. दुसरे पाऊल म्हणजे चिनाब नदीवरील सलाल धरणाची गाळ व्यवस्थापन क्षमता पुनर्संचयित करणे. स्पष्टपणे, या कडक उन्हात पाकिस्तानचे तेल काढले जाणार आहे.
भारत ९ किलोमीटर लांबीचा बोगदा.
नवभारत टाईम्सच्या वृत्तानुसार, भारत चिनाब नदीचे पाणी वळवण्यासाठी नदीवर एक बोगदा बांधणार आहे. तसेच नदीची गाळ व्यवस्थापन प्रणालीही पुनर्संचयित करण्यात आली आहे. या दोन्ही प्रकल्पांसाठी अंदाजे २,६०० कोटी रुपये खर्च येईल.
राष्ट्रीय जलविद्युत महामंडळाच्या (NHPC) अंतर्गत या दोन्ही प्रकल्पांचे काम सुरू झाले आहे. २,३५२ कोटी रुपयांचा चिनाब-ब्यास जोड बोगदा प्रकल्प लाहौल-स्पितीमध्ये बांधला जात आहे. चिनाब नदीचे पाणी ब्यास नदीत वळवण्यासाठी ८.७ किलोमीटर लांबीचा बोगदा बांधण्यात येत आहे.
हे बोगदे कसे आणि कुठे बांधले जातील?
न्यूज18 च्या वृत्तानुसार, हा बोगदा आतील चिनाब खोऱ्याला जोडतो. चिनाबची उपनदी असलेल्या चंद्र नदीचे पाणी बियास खोऱ्यात वळवणे हा याचा उद्देश आहे. हे पाणी जल-अभियांत्रिकी संरचना आणि बोगद्यांमधून जाईल.
पहिल्या टप्प्याचा भाग म्हणून लाहौल खोऱ्यात नदीच्या वरच्या बाजूस १९ मीटर उंचीचा एक बंधाराही बांधण्यात येणार आहे. हिमालयात चंद्र आणि भागा नद्यांच्या संगमातून चिनाब नदी तयार होते.
हा बोगदा हिमालयीन प्रदेशात बांधला जात आहे.
अहवालानुसार, प्रकल्पाचे क्षेत्र सामरिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या असलेल्या लाहौल-स्पितीच्या उंच हिमालयीन प्रदेशात आहे. भारताने अलिकडच्या वर्षांत हिमालयीन प्रदेशात रस्ते, बोगदे आणि ऊर्जा पायाभूत सुविधांचा वेगाने विस्तार केला आहे. जलमार्ग वळवण्याचे ठिकाण कोस्कर गावाजवळ आणि रोहतांग येथील अटल बोगद्याच्या उत्तर प्रवेशद्वाराच्या वरच्या बाजूस आहे.
या घडामोडींशी संबंधित अधिकाऱ्यांच्या मते, हा प्रकल्प केवळ जलविद्युत किंवा अभियांत्रिकीपुरता मर्यादित नाही, तर भारताने आपल्या पश्चिम नद्यांच्या पाण्याचा जास्तीत जास्त वापर करण्यासंबंधीदेखील आहे.