एआय निर्देशांकात भारत चौथ्या स्थानी

वृत्तसंस्था/ नवी दिल्ली

इंडियन कौन्सिल फॉर रिसर्च ऑन इंटरनॅशनल इकॉनॉमिक रिलेशन्सने  प्रसिद्ध केलेल्या इंडियाज डिजिटल इकॉनॉमी-2026 अहवालानुसार, भारत जगातील पाचवी सर्वात डिजिटल अर्थव्यवस्था बनली आहे. 2025 मध्ये आठव्या क्रमांकावर असलेला भारत देश एआय कामगिरीच्या बाबतीत चिप्स-एआय निर्देशांकात अमेरिका, चीन आणि सिंगापूरनंतर आता चौथ्या क्रमांकावर आहे. ही वाढ सुधारित डिजिटल कनेक्टिव्हिटी, फिनटेक विकास आणि नाविन्यपूर्ण क्षमतांचा परिणाम आहे.

जगाच्या 96 टक्के जीडीपीचा समावेश असलेल्या 71 देशांमध्ये केलेल्या या सर्वेक्षणात भारताने डिजिटल कामगिरीमध्ये जर्मनी, फ्रान्स, जपान आणि कॅनडासह प्रमुख विकसित अर्थव्यवस्थांना मागे टाकल्याचे स्पष्ट झाले आहे. भारताने डिजिटल माध्यमांद्वारे अंदाजे 31 लाख कोटी रुपयांचा व्यापार केला आहे. येथे जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची सर्वात मोठी एआय प्रतिभा आहे. जगातील 72 टक्के एआय वापरकर्ते आता विकसनशील देशांमध्ये आहेत. जागतिक एआय वापरामध्ये भारत आणि चीनचा मिळून अंदाजे 40 टक्के वाटा आहे. सध्या जागतिक एआय वापरकर्त्यांमध्ये एकट्या भारताचा वाटा अंदाजे 26 टक्के आहे. भारतात एआयचा लक्षणीय वापर आणि प्रतिभा असला तरीही जागतिक खासगी एआय गुंतवणुकीपैकी केवळ 1 टक्के गुंतवणूक प्राप्त होते. प्रगत चिप्स, संगणकीय शक्ती आणि मोठे एआय मॉडेल्स सध्या काही मोजक्या देशांमध्येच केंद्रित आहेत. भारताला आपल्या डिजिटल नवोपक्रमाचा विस्तार करण्यासाठी अधिक गुंतवणूक, संशोधन आणि स्टार्टअप-विद्यापीठ सहकार्य अधिक मजबूत करण्याची गरज आहे.