विद्युत उपकरण उद्योगावर प.आशियातील संकटामुळे दबाव

अॅल्युमिनियम आणि तांब्याच्या किमतीत मोठी वाढ

वृत्तसंस्था, नवी दिल्ली

भारताच्या विद्युत उपकरण निर्मिती आणि नवीकरणीय ऊर्जा उद्योगांवर खर्चाचा दबाव वाढत आहे. याचे कारण पश्चिम आशियातील संकट आणि खनिजातून मुख्य धातू काढणाऱ्या औद्योगिक युनिट्समधील व्यत्यय हे आहे.

विद्युत पायाभूत सुविधांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापरल्या जाणाऱ्या अॅल्युमिनियम आणि तांब्याच्या किमतींमध्ये मोठी वाढ होत आहे. इराण युद्धामुळे परिस्थिती आणखी बिकट झाली आहे. लंडन मेटल एक्सचेंजवर अॅल्युमिनियमच्या किमती 2024 मध्ये प्रति टन 2,300-2,600 डॉलरवरून 3,800 डॉलरच्या वर गेल्या आहेत. तथापि, गेल्या 10 दिवसांत किमतींमध्ये किंचित नरमाई दिसून आली आहे.

  अॅल्युमिनीयमच्या किमती विक्रमावर

2025 च्या सुरुवातीपासून ते मे-जून 2026 पर्यंत, बेंचमार्क अॅल्युमिनियमच्या किमती 30 ते 35 टक्क्यांनी वाढल्या, तर तांब्याच्या किमतींनी मे महिन्यात प्रति टन 13,000 डॉलरचा विक्रमी उच्चांक ओलांडला आणि 14,000 डॉलरपर्यंत मजल मारली. खाण मंत्रालयाच्या मासिक आकडेवारीनुसार, आर्थिक वर्ष 24 च्या सरासरी किमतीपेक्षा हे दर सुमारे 28 टक्क्यांनी अधिक आहेत, ज्या काळात बहुतेक उपकरणांच्या खरेदीचे नियोजन केले गेले होते.

विद्युत उपकरणात महत्त्वाचा घटक

विद्युत उपकरण विभागाच्या एकूण मागणीमध्ये अॅल्युमिनियमचा वाटा अंदाजे 48 टक्के आहे. याचा वापर कंडक्टर आणि ओव्हरहेड केबल्समध्ये केला जातो, जे वीज निर्मिती, पारेषण आणि वितरणाचे अत्यावश्यक भाग आहेत. याचा वापर स्विचबोर्ड, कॉइल वाइंडिंग, कपॅसिटर इत्यादींमध्येही केला जातो. सेंटर फॉर सोशल अँड इकॉनॉमिक प्रोग्रेसचे असोसिएट फेलो रोहित विजय यांच्या मते, 500 किमी किंवा 400 किलोव्होल्टच्या डबल-सर्किट लाइनसाठी केवळ कंडक्टरमध्येच सुमारे 8,500 टन अॅल्युमिनियमची आवश्यकता होती.