भारतीय चहा निर्यातीवर संकटाचे ढग

पश्चिम आशियातील युद्धाचा परिणाम: निर्यातीपैकी सुमारे 46 टक्के निर्यात इराक, संयुक्त अरब अमिरात, इराण, सौदी अरेबिया, तुर्कीसारख्या बाजारपेठांमध्ये

वृत्तसंस्था/नवी दिल्ली

पश्चिम आशियातील संकटामुळे, गेल्या वर्षीच्या याच कालावधीच्या तुलनेत यावर्षी जानेवारी-मार्च दरम्यान चहा निर्यातीत घट झाली आहे. ही परिस्थिती देशाच्या उत्तर आणि दक्षिण भागांमध्ये दिसून येत आहे. भारतातून होणाऱ्या चहा निर्यातीपैकी सुमारे 46 टक्के निर्यात इराक, संयुक्त अरब अमिरात, इराण, सौदी अरेबिया, तुर्की आणि इजिप्तसारख्या बाजारपेठांमध्ये होते. इंडियन टी असोसिएशनने म्हटले आहे की, गेल्या अनेक महिन्यांपासून आखाती प्रदेशात वाढलेला भू-राजकीय तणाव, प्रमुख सागरी मार्गांमधील व्यत्यय, वाढते विमा हप्ते आणि चलनातील अस्थिरता यामुळे भारताच्या चहा निर्यातीच्या स्पर्धात्मकतेला आव्हान निर्माण झाले आहे. चहा उत्पादकांच्या या महत्त्वाच्या संस्थेने म्हटले आहे की, ‘निर्यात करायचा माल आता लांबच्या मार्गांनी पाठवला जात आहे, ज्यामुळे वाहतुकीचा खर्च वाढला आहे. आयटीएने म्हटले आहे की, ‘मालवाहतूक कंपन्यांनी भारतातून विविध देशांमध्ये जाणाऱ्या मालावर आपत्कालीन इंधन अधिभार आकारण्यास सुरुवात केली आहे, ज्यामुळे निर्यातीचा खर्च आणखी वाढला आहे.’

एकूण खर्च लक्षणीयरीत्या वाढला : आरटीएचे महासचिव

आयटीएचे महासचिव अरिजित राहा म्हणाले की, मालवाहतुकीचे प्रमाणही कायम राहिले आहे, परंतु व्यवसाय करण्याचा एकूण खर्च लक्षणीयरीत्या वाढला आहे. आंतरराष्ट्रीय परिस्थिती अनिश्चित झाली आहे. फेब्रुवारीच्या अखेरीस इराणसोबत झालेल्या अमेरिका-इस्रायल संघर्षाचा परिणाम निर्यातीवर दिसून येत आहे. निर्यातीसमोरील आव्हानांमुळे, 21 मे रोजीच्या आंतरराष्ट्रीय चहा दिनापूर्वी सर्व अडथळ्यांवर मात करण्यासाठी आयटीएने समन्वित हस्तक्षेपाचे आवाहन केले आहे.

राहा म्हणाले की, संघटनेच्या सदस्यांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार एप्रिलमध्ये आसाममधील उत्पादनही घटले, तर पश्चिम बंगालमध्ये याच काळात काही प्रमाणात सुधारणा दिसून आली. ते म्हणाले, ‘दार्जिलिंग वगळता, आसाम आणि पश्चिम बंगालमधील बहुतेक उत्पादकांसाठी मे महिना चांगला ठरला आहे.’

लिलावात इतका होता दर

जानेवारी-एप्रिल दरम्यान उत्तर भारतातील लिलावातील दर सरासरी 183.56 रुपये प्रति किलो होते, तर गेल्या वर्षी याच कालावधीत ते 169.46 रुपये प्रति किलो होते. अखिल भारतीय स्तरावर, 2026 मध्ये लिलावातील दर सरासरी 168.47 रुपये प्रति किलो होते, तर 2025 मध्ये ते 159.79 रुपये प्रति किलो होते. आयटीएच्या मते, ही वाढ पुरवठा-मागणीच्या गतिशीलतेमुळे झाली आहे. चहा उत्पादन आणि त्याच्या निर्यातीच्या आघाडीवर निर्माण झालेल्या आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी सरकारने नैतिकरित्या हस्तक्षेप करावा, असे आवाहन संघटनेने केले आहे.