Child Marriage १३ वर्षाच्या मुलीचे 42 वर्षाच्या व्यक्तीशी लावले लग्न...बालविवाहाच्या प्रकाराने खळबळ
मध्यप्रदेशातील इंदूरमधील रंगवासा गावात बालविवाहाचे एक गंभीर प्रकरण उघडकीस आले आहे. एका १३ वर्षीय मुलीचे लग्न एका ४२ वर्षीय पुरुषाशी लावून देण्यात आल्याचा आरोप आहे. या घटनेनंतर पोलिसांनी नवरदेव, त्याचे कुटुंबीय आणि मुलीच्या आजी-आजोबांसह १३ जणांविरुद्ध गुन्हा दाखल केला असून तपास सुरू केला आहे.
महिला व बाल विकास विभागाला मिळालेल्या एका तक्रारीवरून नोंदवलेल्या या प्रकरणामुळे अनेक प्रश्न निर्माण झाले आहेत. प्राथमिक तपासात असे समोर आले आहे की, कौटुंबिक संबंध आणि सामाजिक दबावामुळे अल्पवयीन मुलीचे लग्न लावण्यात आले. काही कुटुंबीयांनी परस्पर संबंध प्रस्थापित करण्यासाठी मुलीला या लग्नासाठी जबरदस्ती केल्याचा आरोप आहे.
महिला नातेवाईकाने एक अट ठेवली होती
महिला आणि बाल विकास विभागाच्या अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, कुटुंबाने यापूर्वी दुसऱ्या लग्नासाठी एक अट ठेवली होती. असे वृत्त आहे की, आरोपीच्या एका महिला नातेवाईकाने म्हटले होते की, तिची नणंद तयार असेल तरच ती लग्न करेल.अल्पवयीन मुलीचे लग्न तिच्या काकाशी होणार होते. ही अट पूर्ण करण्यासाठी कुटुंबाने मुलीच्या लग्नाची तयारी सुरू केली. त्यामुळे यापूर्वी प्रशासनाने लग्न थांबवले होते.
बालविवाहाची माहिती आधीच मिळाली होती
मिळालेल्या माहितीनुसार, महिला व बाल विकास विभागाला २५ एप्रिल रोजी होणाऱ्या या बालविवाहाची माहिती आधीच मिळाली होती. यानंतर, विभागाच्या पथकाने दोन्ही कुटुंबांना बोलावून त्यांचे समुपदेशन केले आणि विवाह थांबवला. त्यावेळी, कुटुंबीयांनी अधिकाऱ्यांना आश्वासन दिले होते की अल्पवयीन मुलीचे लग्न होणार नाही. असे असूनही, विभागाने हे प्रकरण गांभीर्याने घेतले आणि अंगणवाडी सेविका व पर्यवेक्षकांना मुलीवर लक्ष ठेवण्याचे निर्देश दिले. दरम्यान, मुलीच्या आईने संपूर्ण घटनेचा तपशील देणारा अर्ज विभाग आणि बाल कल्याण समितीकडे सादर केला.
फ्लाइंग स्क्वॉडचे प्रभारी महेंद्र पाठक यांच्या म्हणण्यानुसार, हे लग्न गुप्तपणे केले जात होते. असा आरोप आहे की, कुटुंबीयांनी मुलीवर सतत मानसिक दबाव टाकला. इतकेच नाही तर, तिच्या आजीनेही तिला सासरच्या घरी जाण्यास भाग पाडले. असेही वृत्त आहे की, जेव्हा मुलीने विरोध केला तेव्हा तिला मारहाण करण्यात आली.
विधीनंतर इंदूरला सोडण्यात आलं...
असा आरोप आहे की, मंदिरात हार घालण्याचा आणि भांग पाडण्याचा विधी झाल्यानंतर त्या दोघींना इंदूरमध्येच सोडून देण्यात आले. लग्नानंतरही, मुलगी आणि तिच्या आईने बराच काळ लग्नाबद्दल कोणालाही सांगितले नाही. नंतर, मुलीवर हल्ला झाल्यानंतर तिच्या आईने विभागाकडे लेखी तक्रार दाखल केली. तक्रार मिळाल्यानंतर, बाल कल्याण समितीच्या निर्देशानुसार अधिकाऱ्यांनी संपूर्ण प्रकरणाचा तपास सुरू केला.
बालविवाह प्रतिबंधक कायद्यांतर्गत गुन्हा दाखल
तपासाअंती पोलिसांनी, मुख्य आरोपी मोहर सिंग याच्यासह १३ जणांविरुद्ध बालविवाह प्रतिबंधक कायद्याच्या विविध कलमांखाली गुन्हा दाखल केला आहे. तपासात असेही उघड झाले आहे की, मुलीच्या वडिलांचे निधन झाले होते आणि तिच्या आईने दुसरे लग्न केले होते. त्यानंतर मुले त्यांच्या आजी-आजोबांसोबत राहत होती.
लग्न जुळवण्यासाठी दोन्ही कुटुंबांनी वयाशी संबंधित कागदपत्रांमध्ये फेरफार करण्याचा प्रयत्न केला असावा, असा अधिकाऱ्यांना संशय आहे. बनावट गुणपत्रिका तयार करण्यात आल्याची माहितीही मिळाली आहे.
हा तपास शिक्षण विभागाकडेही सोपवण्यात आला. शिक्षण विभागाकडेही तपासाची जबाबदारी सोपवण्यात आली आहे. कागदपत्रांमध्ये काही विसंगती आढळल्यास, बनावटगिरी आणि फसवणुकीच्या कलमांनुसार संबंधित व्यक्तींवर स्वतंत्र कारवाई केली जाईल.