800 किमी पल्ल्याच्या ब्रह्मोस क्षेपणास्त्रासाठी लष्कर आग्रही
वृत्तसंस्था/ नवी दिल्ली
पश्चिम आशियातील सुरू असलेल्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर भारतीय लष्कर आपली क्षमता आणखी वाढवण्यासाठी सज्ज झाले आहे. लष्कर आता 800 किमी पेक्षा जास्त पल्ला असलेल्या ब्रह्मोस सुपरसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्राची सुधारित आवृत्ती खरेदी करण्यासाठी मोठी मागणी नोंदवत आहे. बदलत्या युद्धाच्या परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर भारतीय लष्कर आपल्या क्षेपणास्त्र ताफ्यात लांब पल्ल्याचा अचूक मारा करण्यास सक्षम असलेल्या ब्रह्मोसच्या नवीन आवृत्तीचा समावेश करण्याचा विचार करत आहे. 800 किमी पल्ल्याच्या नवीन क्षेपणास्त्रांच्या आगमनाने, आता दिल्लीतून पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबादला लक्ष्य केले जाऊ शकते. दिल्ली आणि इस्लामाबादमधील हवाई अंतर 700 किमी आहे.
संरक्षण मंत्रालयाच्या उच्चस्तरीय बैठकीत या प्रस्तावाला लवकरच मंजुरी मिळण्याची शक्यता आहे. मे 2025 मध्ये झालेल्या भारत-पाकिस्तान युद्धादरम्यान ‘ऑपरेशन सिंदूर’मध्ये ब्रह्मोस क्षेपणास्त्राचा वापर करण्यात आला होता. भारतीय सैन्याने पाकिस्तानच्या हवाई दलाच्या अनेक तळांना लक्ष्य केले होते. लष्कराच्या या प्रस्तावावर संरक्षण मंत्रालयाच्या आगामी उच्चस्तरीय बैठकीत निर्णय अपेक्षित आहे. जर मंत्रालयाने या प्रस्तावाला मंजुरी दिली, तर 2026 पर्यंत ऑर्डर मिळण्याची शक्यता आहे. त्यानंतर संपूर्ण विकास आणि चाचणी 2027 च्या अखेरीस किंवा 2028 च्या सुरुवातीस पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे. या अत्यंत गुंतागुंतीच्या सुपरसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्राचे उत्पादन आणि चाचणी पूर्ण होण्यास अंदाजे दोन ते तीन वर्षे लागण्याची शक्यता आहे.
लांब पल्ल्याची क्षेपणास्त्रs खरेदीची गरज का?
इराण, अमेरिका आणि इस्रायल यांच्यातील सुरू असलेल्या युद्धासह अलीकडील जागतिक घटनांमुळे लांब पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रांचे आणि ड्रोनचे सामरिक महत्त्व आणखी वाढले आहे. याला प्रतिसाद म्हणून भारतीय लष्करही आपल्या शस्त्रागारात लांब पल्ल्याची क्षेपणास्त्रs आणि ड्रोन समाविष्ट करण्यावर लक्ष केंद्रित करत आहे. सर्वसमावेशक दल पुनर्रचनेचा एक भाग म्हणून लष्कराने तोफखाना आणि पायदळ रेजिमेंटमध्ये विशेष ड्रोन रेजिमेंट आणि प्लाटून स्थापन करण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे. तसेच, एक समर्पित क्षेपणास्त्र दल तयार करण्याचा आणि क्षेपणास्त्रांची संख्या वाढवण्याचाही विचार केला जात आहे. भारतीय लष्कराने आपल्या कार्यशाळांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर ड्रोन उत्पादनही सुरू केले आहे.
क्षेपणास्त्र दल आणि ड्रोनवर वाढते लक्ष
भारतीय लष्कर एक समर्पित क्षेपणास्त्र दल तयार करण्यासाठी आणि क्षेपणास्त्रांची संख्या वाढवण्यासाठी कार्यरत आहे. लष्कर आपल्या कार्यशाळांमध्ये ड्रोनचे मोठ्या प्रमाणावर उत्पादनही करत आहे. अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यात सुरू असलेल्या युद्धामुळे लांब पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रांचे महत्त्व आणखी वाढले आहे. नव्या पिढीच्या युद्धतंत्राच्या अपेक्षेने, लष्कर मोठ्या प्रमाणावर ड्रोन आणि क्षेपणास्त्रांचा समावेश करत आहे. तोफखाना आणि पायदळ तुकड्यांमध्ये विशेष ड्रोन रेजिमेंट आणि प्लाटून तयार केल्या जात आहेत.