आगामी चार वर्षांत भारताच्या अर्थव्यवस्थेला ‘एआय’ देणार चालना

आयबीएम आणि इंडिया एआय यांच्या अहवालामधून माहिती

वृत्तसंस्था/नवी दिल्ली

आगामी वर्ष 2030 पर्यंत एआय भारताच्या अर्थव्यवस्थेत 500 अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त योगदान देऊ शकते, असे आयबीएम आणि इंडियाएआय यांच्या  अहवालात म्हटले आहे. भारत वेगाने एआय महासत्ता बनण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहे, जरी बहुतेक कंपन्या अजूनही सुरुवातीच्या टप्प्यात आहेत. आजच्या युगात, कृत्रिम बुद्धिमत्ता म्हणजेच एआय एक क्रांती बनली आहे. आता ती शिक्षण, आरोग्य, व्यवसाय, बँकिंग आणि सरकारी कामकाजात वेगाने पोहोचली आहे. जगातील अनेक प्रमुख देश एआयला भविष्यातील सर्वात मोठी शक्ती मानत आहेत आणि आता भारताबद्दलही एक मोठा अहवाल समोर आला आहे. आयबीएम आणि इंडियाएआय यांच्या संयुक्त अहवालानुसार, एआय येत्या काही वर्षांत भारताच्या अर्थव्यवस्थेला नवीन उंचीवर नेऊ शकते. अहवालात असा दावा करण्यात आला आहे की, 2030 पर्यंत एआय भारतीय अर्थव्यवस्थेत 500 अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त योगदान देऊ शकते. असे झाल्यास, भारत जगातील सर्वात वेगाने वाढणाऱ्या एआय-आधारित अर्थव्यवस्थांपैकी एक असेल.

अहवालात काय म्हटले आहे?

‘फ्रॉम प्रॉमिस टू पॉवर: हाऊ एआय इज रीडिफायनिंग इंडियाज इकॉनॉमिक फ्युचर’ या शीर्षकाच्या अहवालात भारतातील विविध उद्योग आणि कंपन्यांमधील 1,500 अधिकाऱ्यांचे सर्वेक्षण करण्यात आले. याव्यतिरिक्त, 405 अधिकाऱ्यांसोबत एक छोटे सर्वेक्षणही करण्यात आले. अहवालानुसार, जवळपास 80 टक्के भारतीय व्यावसायिक नेत्यांचा असा विश्वास आहे की एआयमधील गुंतवणुकीचा देशाच्या जीडीपी वाढीवर थेट परिणाम होईल.

बहुतेक कंपन्या अजूनही सुरुवातीच्या टप्प्यात

तथापि, अहवालात असेही म्हटले आहे की, सध्या केवळ 15 टक्के कंपन्या त्यांच्या वैयक्तिक विभागांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर एआयचा वापर करत आहेत. उर्वरित 85 टक्के संस्था अजूनही सुरुवातीच्या टप्प्यात आहेत आणि एआय समजून घेण्याच्या अवलंबन प्रक्रियेत गुंतलेल्या आहेत. तज्ञांचा विश्वास आहे की, येत्या काही वर्षांत कंपन्या एआय-आधारित प्रणाली वेगाने स्वीकारतील.

 2030 पर्यंत भारत एआय महासत्ता बनू शकतो का?

अहवालात असेही उघड झाले आहे की, 73 टक्के भारतीय अधिकाऱ्यांचा असा विश्वास आहे की 2030 पर्यंत भारत एआय क्षेत्रात जगातील आघाडीच्या देशांपैकी एक असेल. याचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे भारताचे विशाल डिजिटल नेटवर्क, मोठी बाजारपेठ आणि जगातील सर्वात मोठे आयटी मनुष्यबळ. भारतात इंटरनेट आणि डिजिटल सेवांच्या वापरामध्ये झालेल्या जलद वाढीमुळे एआयसाठी एक मजबूत पाया तयार झाला आहे. यूपीआय, डिजिटल पेमेंट आणि ऑनलाइन प्रशासन यांसारख्या गोष्टींनी यापूर्वीच तंत्रज्ञानाच्या बाबतीत भारताला एक वेगळी ओळख दिली आहे.